76-letni pacjent ze wznową agresywnego chłoniaka jako pierwszy w Polsce otrzymał terapię CAR-T przygotowaną całkowicie w kraju, bez udziału firmy farmaceutycznej. Zespół Kliniki Hematologii, Terapii Komórkowych i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego i Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu zastosował w sierpniu 2025 roku własne rozwiązanie oparte na akademickiej produkcji komórek CAR-T.
Akademickie (niekomercyjne) CAR-T w Polsce
Dotychczas materiał pobierany od pacjentów wysyłano za granicę, gdzie modyfikacja genetyczna limfocytów T była prowadzona komercyjnie i po wysokich kosztach – sięgających kilkuset tysięcy złotych. Wrocławski projekt udowadnia, że można wykonać cały proces w kraju – szybciej i znacznie taniej. Jak podkreślił kierownik kliniki prof. Tomasz Wróbel, przygotowanie akademickiego CAR-T jest około trzykrotnie tańsze, a procedura – od pobrania do podania – przebiega dwukrotnie szybciej niż w przypadku terapii komercyjnych.
Prace nad stworzeniem polskiej platformy CAR-T trwały pięć lat. Początkowe finansowanie w wysokości 1,1 mln zł pochodziło z fundacji pacjenckich, a dalsze – 15 mln zł – z grantu Agencji Badań Medycznych. Pierwsze w Polsce akademickie limfocyty CAR-T wytworzono w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Poznaniu.
Prof. Anna Czyż, ordynator Oddziału Transplantacji Szpiku i Terapii Komórkowych, zwróciła uwagę, że nowe rozwiązanie daje szansę chorym, którzy nie kwalifikują się do refundowanej terapii komercyjnej, m.in. osobom starszym i pacjentom z nietypowymi podtypami chłoniaka. Podkreśliła także, że w przyszłości akademickie CAR-T może znaleźć zastosowanie nie tylko w hematoonkologii, ale również w leczeniu chorób autoimmunizacyjnych.
W ramach wrocławskiego projektu planuje się podanie terapii od 9 do 18 pacjentom. Co roku w Polsce rozpoznaje się do 1,5 tys. nowych przypadków agresywnego chłoniaka.
Technologia CAR-T w Polsce
Dla przypomnienia, jak donosi portal onkologiczny Zwrotnik Raka – terapia CAR-T w Polsce jest obecnie dostępna wyłącznie dla chorych z nowotworami hematologicznymi i finansowana w ramach programów lekowych NFZ.
Od 2021 r. refundowany jest (komercyjny) preparat tisagenlecleucel dla pacjentów pediatrycznych i młodych dorosłych z oporną lub nawrotową ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL). Rok później refundacja objęła także dorosłych pacjentów z chłoniakami rozlanymi z dużych komórek B (DLBCL) – zarówno w przypadku tisagenlecleucelu, jak i aksykabtagenu cyloleucelu.
Od 2023 r. dostępne jest też leczenie chłoniaka z komórek płaszcza przy użyciu preparatu breksukabtagen autoleucel. Koszt jednej terapii sięga nawet 1,5 mln zł.
źródła: politykazdrowotna.com, zwrotnikraka.pl, car-t.pl
PRZEJDŹ DO: TECHNOLOGIA CAR-T
