W Zakładzie Medycyny Regeneracyjnej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego (NIO-PIB) prowadzone są innowacyjne badania nad terapią z wykorzystaniem limfocytów naciekających nowotwór (TILs) w leczeniu raka jajnika. Projekt, finansowany przez Agencję Badań Medycznych (ABM) w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), stanowi pionierskie przedsięwzięcie w skali Europy Środkowej i może otworzyć nowy rozdział w terapii onkologicznej kobiet.
– Rak jajnika pozostaje jednym z najbardziej śmiertelnych nowotworów ginekologicznych, a u wielu pacjentek dochodzi do nawrotu choroby mimo zastosowania standardowych metod leczenia. Dlatego potrzebujemy nowych, skutecznych rozwiązań. Terapia TILs daje nadzieję na spersonalizowane leczenie, oparte na indywidualnych cechach guza pacjentki – podkreśla prof. dr hab. n. med. Mariusz Bidziński, kierownik Kliniki Ginekologii Onkologicznej NIO-PIB.
Czym jest przeciwnowotworowa terapia TILs i jaki jest jej potencjał w leczeniu raka jajnika?
Terapia TILs – nowa generacja immunoterapii nowotworów
Terapia TILs (ang. Tumor-Infiltrating Lymphocytes) to nowoczesna forma immunoterapii adoptywnej, polegająca na izolacji limfocytów T bezpośrednio z guza, namnożeniu ich w warunkach laboratoryjnych, a następnie ponownym podaniu pacjentce w celu aktywnego zwalczania komórek nowotworowych.
Podobne podejście okazało się skuteczne w leczeniu czerniaka i raka piersi, a obecnie zespół NIO-PIB jako jeden z pierwszych w Unii Europejskiej podejmuje próbę zastosowania tej metody w terapii raka jajnika.
– Opracowujemy algorytm hodowli i namnażania limfocytów TILs w standardach GMP i GLP, czyli zgodnie z najwyższymi normami jakości i bezpieczeństwa. Naszym celem jest stworzenie gotowego do badań klinicznych, spersonalizowanego preparatu komórkowego – terapii ostatniej szansy dla pacjentek, u których standardowe leczenie nie przyniosło efektu – wyjaśnia dr n. med. Justyna Marynowska z Zakładu Medycyny Regeneracyjnej NIO-PIB, kierująca realizacją projektu.
Immunoterapia TILs przypomina technologię CAR-T, ale różni się od niej mechanizmem przygotowania i działania.
CAR-T to terapia „projektowana” – komórkom nadaje się nowy receptor przeciw konkretnemu celowi. TILs to terapia „wydobywcza” – z guza wyciąga się limfocyty, które już potrafią go rozpoznawać, i namnaża je do ogromnej liczby. Technologia CAR-T zmieniła leczenie wybranych nowotworów krwi, TILs są jednym z najważniejszych kroków w stronę skuteczniejszych terapii komórkowych guzów litych, zwłaszcza czerniaka.
Terapia TILs wymaga wysoko specjalistycznej infrastruktury laboratoryjnej i doświadczonego zespołu medycznego. Nie każdy ośrodek onkologiczny jest w stanie świadczyć takie usługi.
Narodowy Instytut Onkologii – badania nad terapią TILs w raku jajnika
Projekt obejmie 15 pacjentek z rozpoznanym wysokozróżnicowanym surowiczym rakiem jajnika (HGSOC). Opracowanie zwalidowanego algorytmu badań hodowli komórek TILs pozwoli nie tylko na przyszłe zastosowanie kliniczne tej terapii, ale także stworzy unikalne repozytorium biologiczne materiału komórkowego, które stanie się podstawą do dalszych badań i rozwoju terapii komórkowych w Polsce.
– Realizacja tego projektu to ważny krok w kierunku wdrożenia w Polsce terapii komórkowych klasy ATMP. Dzięki doświadczeniu naszego zespołu oraz nowoczesnemu laboratorium spełniającemu standardy GMP, Polska ma szansę stać się jednym z liderów w rozwoju terapii zaawansowanych w Europie – dodaje prof. Mariusz Bidziński.
Opracowane w ramach projektu procedury będą mogły znaleźć zastosowanie również w leczeniu innych nowotworów litych, takich jak glejaki, rak trzustki, jelita grubego czy piersi. Długofalowym celem jest włączenie terapii TILs do standardowych procedur klinicznych finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z założeniami Europejskiego Planu Walki z Rakiem.
– Wierzymy, że rozwój terapii opartych na komórkach własnego układu odpornościowego pacjentki to przyszłość onkologii. Każdy taki projekt przybliża nas do bardziej skutecznych, bezpiecznych i spersonalizowanych metod leczenia – podsumowuje dr Justyna Marynowska.
źródło: NIO, car-t.pl
PRZEJDŹ DO: STRONA GŁÓWNA
