Home > Baza wiedzy > Ekspert: nowelizacja programu „Leczenie Raka Nerki” niezbędna i oczekiwana

Ekspert: nowelizacja programu „Leczenie Raka Nerki” niezbędna i oczekiwana

program lekowy rak nerki zmiany

Rak nerki to obecnie ósmy spośród najczęściej występujących nowotworów u mężczyzn. Wcześnie wykryty, jest jednym z lepiej rokujących nowotworów. Niestety, u blisko 30% pacjentów chorobę rozpoznaje się w postaci przerzutowej. Nowe możliwości leczenia sprawiają, że rak nerki staje się powoli chorobą przewlekłą. Kluczem do sukcesu pozostaje jak najszybsze postawienie diagnozy oraz dostęp do nowoczesnych terapii.

O komentarz dotyczący wyzwań w leczeniu raka nerki oraz postulowanych zmian w programie lekowym poprosiliśmy dr n. med. Piotra Tomczaka, onkologa klinicznego i radioterapeutę z Kliniki Onkologii Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu.

Panie Doktorze, czy leczenie pacjentów z rakiem nerki w Polsce jest obecnie zgodne z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej?

Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej są aktualizowane w miarę pojawiania się nowych istotnych danych klinicznych, a ostatnia nowelizacja dotycząca leczenia systemowego chorych na raka nerki miała miejsce w listopadzie 2020 roku. Również w 2020 roku opublikowane zostały nowe rekomendacje Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej, które są w znacznej części zbieżne z wytycznymi ESMO. Natomiast w programie NFZ „Leczenie Raka Nerki” ostatnie zmiany wprowadzono kilka lat temu i dotyczyły stosowania dwóch leków w drugiej linii leczenia: nivolumabu i kabozantynibu. Wszystkie nowe leki i terapie zarejestrowane od tego czasu i wprowadzone na świecie do standardów leczenia raka nerki nie znajdują dzisiaj w nim odzwierciedlenia. Stąd obecne możliwości leczenia chorych z rakiem nerki w Polsce wyraźnie odbiegają od aktualnych standardów i, co bardzo ważne, dotyczy to przede wszystkim leczenia w pierwszej linii.

Wiadomo bowiem, że właśnie na początku leczenia chory może uzyskać największą korzyść, która na dalszych etapach leczenia nie ma już takiego wymiaru. Warto również pamiętać, że leczenie w pierwszej linii w dużym stopniu determinuje postępowanie w drugiej i dalszych liniach leczenia. Różnice w programie NFZ wobec wytycznych ESMO dotyczą również innych kryteriów, takich jak konieczność wcześniejszej nefrektomii cytoredukcyjnej czy dominującego w tkance guza utkania raka jasnokomórkowego, co nie znajduje obecnie uzasadnienia w wynikach badań.

Zmiany wymaga również skala określająca rokowanie, a więc i wybór leczenia pacjenta – z nadal obowiązującej w programie skali MSKCC (Memorial Sloan Kettering Cancer Canter, skala Motzera), na obecnie powszechnie stosowaną skalę IMDC (International Metastatic Renal Cell Cancer Database Consortium, skala Henga).

POLECAMY: DOSTĘP DO IMMUNOTERAPII W POLSCE

Jakie nowe terapie oczekujące na finansowanie mogą poprawić przeżycie pacjentów z rakiem nerki?

Wydaje się, że największa potrzeba zmian w leczeniu chorych na raka nerki związana jest z wprowadzeniem w pierwszej linii ipilimumabu z nivolumabem oraz aksytynibu z pembrolizumabem. Oba schematy wykazały wyraźnie większą skuteczność w porównaniu z sunitynibem, mierzoną medianą PFS, OS oraz ORR, przede wszystkim u pacjentów z grup o pośrednim i niekorzystnym rokowaniu i są obecnie standardem leczenia tych chorych. Co również bardzo ważne, tolerancja takiego leczenia, i związana z tym jakość życia, pozostają na dobrym poziomie.

U chorych z dobrym rokowaniem, oczekiwaną zmianą jest wprowadzenie nowego TKI, tiwozanibu, leku o korzystnym profilu terapeutycznym. W drugiej linii dostępność leków jest dobra, a tym co ogranicza możliwości ich stosowania jest precyzyjne określenie sekwencji leczenia.

Natomiast zgodnie z zapisami programu wciąż brakuje możliwości kontynowania jakiegokolwiek leczenia w trzeciej linii, co dotyka około 30% chorych z tym nowotworem. Na tym etapie leczenia pewną skuteczność wykazują leki dostępne już jako produkty generyczne, a więc znacznie tańsze, które powinny być dostępne w ramach refundacji.

SPRAWDŹ: JAK DZIAŁA IMMUNOTERAPIA NOWOTWORÓW

Czy widzi Pan potrzebę i sens nowelizacji programu lekowego do kształtu odpowiadającego najnowszym wytycznym?

Oczywiście nowelizacja programu NFZ „Leczenie Raka Nerki” jest niezbędna i oczekiwana. Proszę zwrócić uwagę, że już teraz jest w nim zawartych 7 leków, i dla każdego opis kryteriów kwalifikacji i stosowania jest odrębną częścią całego programu. W miarę poszerzania listy refundowanych leków i terapii program będzie się jeszcze bardziej rozrastał, a przez to korzystanie z niego w ramach codziennej praktyki będzie coraz trudniejsze i bardziej skomplikowane.

Z drugiej strony większość zapisów przy poszczególnych lekach zawiera te same treści i jest powtarzana wielokrotnie. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest wspólne opisanie leków dla pierwszej, drugiej i nawet trzeciej linii z ogólnymi wspólnymi kryteriami dla wszystkich oraz szczególnymi dla niektórych, jeśli tego wymagają. Idealne byłoby stosowanie dwóch lub trzech linii leczenia w oparciu o Charakterystykę Produktu Leczniczego każdego leku co jest prostym i praktycznym rozwiązaniem i, jak wiem, funkcjonuje w Izraelu gdzie jedynym ograniczeniem jest liczba podanych leków do trzech linii leczenia.

I oczywiście konieczna jest większa niż przy dzisiejszych zapisach dostępność indywidualnego podejścia do chorego, tak aby nie miał odbieranej możliwości leczenia z powodu drobnych odchyleń, na przykład w wynikach badań laboratoryjnych.

Kiedy możemy oczekiwać zmian w programie lekowym leczenia raka nerki?

Rozmowy i prace nad zmianami w programie NFZ „Leczenie Raka Nerki” są od pewnego czasu prowadzone między Ministerstwem Zdrowia i Polskim Towarzystwem Onkologii Klinicznej. Myślę, że jest nadzieja na ich zakończenie jeszcze do wakacji i wtedy możemy również spodziewać się dalszych zmian związanych z refundacją nowych leków i terapii. Oby te oczekiwania się spełniły.

Dziękujemy za rozmowę.

PRZEJDŹ DO: RAK NERKI – BAZA WIEDZY

Powiązane materiały
immunoterapia niwolumab rak nerki
Światowy Dzień Raka Nerki 2021
niwolumab kabozantynib
KE: leczenie skojarzone pacjentów z zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym
parlamentarny zespół ds onkologii
Stanowisko Parlamentarnego Zespołu ds. Onkologii ws. systemu opieki nad pacjentami z rakiem nerki
immunoterapia niwolumab rak nerki
Eksperci pacjentom – nowa odsłona kampanii edukacyjnej „Nerka jest modna”