Home > Baza wiedzy > Leki i cząsteczki immunoonkologiczne

Leki i cząsteczki immunoonkologiczne

 

NIWOLUMAB

(w Polsce dostępny od 1 lipca 2016 w ramach programu lekowego w leczeniu zaawansowanego czerniaka. Zarejestrowany przez Komisję Europejską w leczeniu zaawansowanego lub przerzutowego niedrobnokomórkowego raka płuca, zaawansowanego raka nerkowokomórkowego, nieoperacyjnego lub przerzutowego czerniaka oraz w monoterapii płaskonabłonkowego raka głowy i szyi (SCCHN) u dorosłych pacjentów, u których nastąpiła progresja choroby w trakcie lub po leczeniu preparatami na bazie platyny. Zarejestrowany przez FDA i Komisję Europejską do dożylnego podawania pacjentom z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym urotelialnym rakiem pęcherza moczowego (mUC), u których wystąpiła progresja choroby podczas lub po leczeniu chemioterapią na bazie platyny lub u których wystąpiła progresja choroby w ciągu 12 miesięcy od neoadjuwantowej lub adjuwantowej terapii preparatami zawierającymi platynę. Zgoda Amerykańskiej Agencji Żywności i Leków FDA na stosowanie niwolumabu u pacjentów z klasycznym chłoniakiem Hodgkina (cHL), u których doszło do nawrotu choroby lub jej progresji po autologicznym przeszczepieniu krwiotwórczych komórek macierzystych). Zgoda FDA na stosowanie immunoterapii preparatem niwolumab w leczeniu dorosłych oraz pacjentów pediatrycznych z przerzutowym rakiem jelita grubego z potwierdzonym biomerkerem określonym jako wysoka niestabilność mikrosatelitarna lub niezgodność deficytu naprawczego, u których nastąpiła progresja po chemioterapii (decyzja z lipca 2017).

Komórki rakowe mogą wykorzystywać szlaki „regulacyjne” takie jak szlaki punktów  kontrolnych, by ukryć się przed systemem immunologicznym i ochronić nowotwór przed jego atakiem. Niwolumab to inhibitor immunologicznego punktu kontrolnego PD-1, który wiąże się z receptorem punktu kontrolnego PD-1 ulegającym ekspresji na aktywowanych limfocytach T i blokuje jego oddziaływanie z PD-L1 i PD-L2, zapobiegając hamowaniu odpowiedzi immunologicznej. Niwolumab był pierwszym na świecie inhibitorem immunologicznego punktu kontrolnego PD-1, który został dopuszczony do stosowania w lipcu 2014 roku. Obecnie może być stosowany w 48 krajach, w tym w Stanach Zjednoczonych, Japonii i Unii Europejskiej.

więcej: immunoterapia raka płuca

immunoterapia czerniaka

immunoterapia raka nerki

 

IPILIMUMAB

(W Polsce refundowany w II linii leczenia od 1 marca 2014 roku w ramach programu lekowego “Leczenie czerniaka skóry lub błon śluzowych ipilimumabem (ICD-10, C-43)”

Antygen-4 cytotoksycznych limfocytów T (CTLA-4) jest podstawowym regulatorem aktywności  limfocytów T. Ipilimumab jest inhibitorem immunologicznego punktu kontrolnego CTLA-4, który blokuje hamujące sygnały dla limfocytów T, indukowane drogą  CTLA-4, zwiększając liczbę aktywowanych limfocytów T efektorowych, które mobilizują limfocyty T do bezpośredniego ataku immunologicznego przeciwko komórkom nowotworowym. Blokada CTLA-4 może również zmniejszać czynność regulacyjną limfocytów T, która może brać udział w odpowiedzi  immunologicznej przeciwko guzowi. Ipilimumab może selektywnie zmniejszać liczbę limfocytów T regulatorowych w guzie, prowadząc do zwiększenia proporcji limfocytów T efektorowych do limfocytów T regulatorowych wewnątrz guza, co powoduje śmierć komórek nowotworowych

zobacz: immunoterapia czerniaka

 

PEMBROLIZUMAB

(w Polsce dostępny od 1 lipca 2016 w ramach programu lekowego w leczeniu zaawansowanego czerniaka. Dopuszczony przez Amerykańską Agencję Żywności i Leków FDA w terapii zaawansowanego niedrobnokomórkowego płaskonabłonkowego, niepłaskonabłonkowego raka płuca, w leczeniu nawrotu lub przerzutowego raka głowy i szyi, które nie odpowiedział na chemioterapię /decyzja z sierpnia 2016/, w leczeniu dorosłych i dzieci chorych na opornego klasycznego chłoniaka Hodgkina (CHL), u których doszło do nawrotu po 3 lub więcej liniach terapii /decyzja z marca 2017/. Dopuszczony przez Komisję Europejską do stosowania w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) miejscowo zaawansowanego lub z przerzutami u osób dorosłych z ekspresją PD-L1 w tkance nowotworowej, u których zastosowano wcześniej przynajmniej jeden schemat leczenia systemowego /decyzja z sierpnia 2016/ ).

Pembrolizumab jest przeciwciałem, które wiąże się z receptorem programowanej śmierci komórki 1 ( PD-1 ) i blokuje jego interakcję z ligandami PD-L1 i PD-L2. Receptor PD-1 jest negatywnym regulatorem aktywności limfocytów T, w stosunku do którego wykazano, że jest zaangażowany w kontrolowanie odpowiedz i immunologicznej limfocytów T. Pembrolizumab wspomaga odpowiedź limfocytów T, w tym odpowiedź przeciwnowotworową, poprzez zahamowanie wiązania PD-1 z PD-L1 i PD-L2, które ulegają ekspresji na komórkach prezentujących antygen i mogą ulegać ekspresji na komórkach nowotworowych oraz innych komórkach w mikrośrodowisku guza.

 

ELOTUZUMAB

(zarejestrowany przez Komisję Europejską w terapii szpiczaka plazmocytowego)

Elotuzumab jest immunostymulującym przeciwciałem, którego działanie jest specyficznie ukierunkowane na białko SLAMF7 (należące do rodziny cząsteczek sygnalizujących aktywację limfocytów). Ekspresja białka SLAMF7 jest bardzo wysoka w komórkach szpiczaka, niezależnie od nieprawidłowości cytogenetycznych. Ekspresja białka SLAMF7 jest obserwowana również w komórkach NK (ang. natural killer, NK), komórkach  plazmatycznych oraz na niższym poziomie w niektórych podgrupach komórek układu  odpornościowego o pochodzeniu macierzystym. Elotuzumab posiada podwójny mechanizm działania. Aktywuje bezpośrednio układ immunologiczny poprzez komórki NK przez aktywację SLAMF7. Elotuzumab jest również w stanie identyfikować SLAMF7 w komórkach szpiczaka, oznaczając komórki rakowe dla  procesu niszczenia przez komórki NK poprzez zależną od przeciwciał toksyczność komórkową.

więcej:  Immunoterapia nowotworów hematologicznych

 

ATEZOLIZUMAB

(dopuszczony przez Amerykańską Agencję Żywności i Leków FDA do leczenia zaawansowanego miejscowo raka pęcherza lub raka pęcherza z przerzutami, który nie poddaje się chemioterapii zużyciem platyny). 18 października 2016 roku Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła cząsteczkę anty-PDL1 atezolizumabdo leczenia pacjentów z przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NSCLC), u których nastąpiła progresja choroby w trakcie lub po chemioterapii opartej na platynie.

Atezolizumab (znany również jako MPDL3280A) jest przeciwciałem monoklonalnym stosowanym w immunoterapii nowotworów, które przywraca odpowiedź immunologiczną poprzez reagowanie z ligandem receptora programowanej śmierci  PD-L1. Immunoterapia z wykorzystaniem atezolizumabu umożliwia aktywację komórek limfocytów T oraz może wpływać na zwykłe komórki.

więcej:  https://immuno-onkologia.pl/atezolizumab-anty-pdl1-rak-pecherza-pluca/

 

DURWALUMAB

(W maju 2017 roku FDA zarejestrowała w przyspieszonej procedurze cząsteczką immunokompetentną durwalumab, inhibitor PD-L1 do leczenia chorych na miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego raka urotelialnego, u których doszło do progresji choroby w trakcie lub po zakończeniu chemioterapii zwierającej pochodne platyny lub w ciągu 12 miesięcy neoadjuwantowej lub adjuwantowej chemioterapii zwierającej pochodne platyny.

Durwalumab jest przeciwciałem skierowanym przeciwko ligandowi PD-L1. Badania kliniczne wykazały, że stosowanie durwalumabu, zwłaszcza w drugiej linii leczenia, po niepowodzeniu chemioterapii, istotnie wydłuża medianę przeżycia całkowitego i czasu przeżycia wolnego od progresji u pacjentów z zaawansowanym rakiem płuca.

więcej: https://immuno-onkologia.pl/niwolumab-immunoterapia-urotelialny-rak-pecherza//

 

BLINATUMOMAB

(oznaczony przez FDA jako lek sierocy, pomocny w walce z ALL (ostra białaczka limfoblastyczna) oraz przewlekłą białaczką limfocytową (CLL), białaczką włochatokomórkową, białaczką prolimfocytową oraz chłoniakiem limfocytów typu B o powolnym przebiegu; a także przez Europejską Agencję Leków (EMA) w zakresie leczenia chłoniaka z limfocytów B o powolnym przebiegu, ALL, CLL oraz chłoniaka z komórek płaszcza (MCL)

Blinatumomab to pierwsza, przełomowa immunoterapia zarejestrowana do stosowania u pacjentów z nawrotową lub oporną ostrą białaczką limfoblastyczną z prekursorowych limfocytów B bez obecności chromosomu Philadelphia. Blinatumomab zawiera przeciwciała, których zadaniem jest kierowanie niszczących nowotwór komórek typu T we właściwe miejsce w organizmie, czyli w pobliże komórek posiadających białko CD19 – znajdujące się na powierzchni B-komórek białaczek i chłoniaków. Blinatumomab jest pomocny w walce z ALL (ostra białaczka limfoblastyczna) oraz przewlekłą białaczką limfocytową (CLL), białaczką włochatokomórkową, białaczką prolimfocytową oraz chłoniakiem limfocytów typu B o powolnym przebiegu; Blinatumomab jest także badany w nawrotowej/opornej ALL dziecięcej, nawrotowej/opornej ALL typu B-komórkowego, w której stwierdzono obecność chromosomu Philadelphia, ALL typu B-komórkowego z MRD+ oraz nawrotowego/opornego chłoniaka nieziarniczego (NHL) – w tym nawrotowego/opornego rozlanego chłoniaka z dużych komórek B (DLBCL).

więcej: https://immuno-onkologia.pl/blinatumomab-oporna-ostra-bialaczka-limfoblastyczna/

 

Leki i terapie immunoonkologiczne, opracował red. Jarosław Gośliński, STAN NA 22.11.2016r.
zobacz więcej na: www.cancerresearch.org/cancer-immunotherapy/impacting-all-cancers

 

 

Leki i cząsteczki immunoonkologiczne
9 głosów, średnia: 4.67 (wynik: 92%)
Powiązane materiały
Decyzja NICE: niwolumab zatwierdzony w leczeniu raka płuca w Anglii
Immunoterapia raka jelita grubego (MSI-H i dMMR) – jest rejestracja FDA
ipilimumab u dzieci
FDA rozszerzyła wskazania dla ipilimumabu o pacjentów pediatrycznych
Immunoterapia w leczeniu pacjentów z urotelialnym rakiem pęcherza moczowego